NAUCZYCIEL
NA DRODZE AWANSU ZAWODOWEGO 

 KOMPENDIUM WIEDZY NAUCZYCIELA KOŃCZĄCEGO STAŻ
 ORAZ OPIEKUNA STAŻU.

Plan artykułu:
•	Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1.09.2019 r.  w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.
•	Wniosek o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego lub kwalifikacyjnego- dokumenty, które należy załączyć wraz z wnioskiem.
•	Często stawiane przez nauczycieli pytania, porady. 

Przepisy regulujące awans zawodowy nauczycieli:
  
Awans zawodowy nauczycieli regulują przepisy prawa zawarte w:

•	Ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, 
•	Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.
•	Zmiana Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli  (Dz.U.2019 r. poz. 1650)
Ponadto przepisy przejściowe dotyczące awansu zawodowego zostały zawarte w:
•	 Ustawie z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych 
•	Ustawie z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy – Karty Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw.
•	Ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw”.

Podsumowując:
 
•	Nie zostało wydane nowe rozporządzenie w sprawie awansu zawodowego przez nauczycieli, lecz z dniem 1 września 2019 r. rozporządzenie to zostało zaktualizowane. 
•	W konsekwencji, nadal obowiązuje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. z 2018 r., poz. 1574 ze zm.).

Najważniejsze zmiany 
•	Rozdzielenie oceny pracy od awansu zawodowego nauczycieli,
•	Przywrócenie oceny dorobku zawodowego  
•	Skrócenie stażu na stopień nauczyciela kontraktowego, 
•	Krótsze okresy karencji między kolejnymi stażami awansu  zawodowego,
•	 Powrót do komisji kwalifikacyjnej na stopień nauczyciela kontraktowego,

To najważniejsze zmiany, które weszły w życie od 1 września 2019r.

Zamiast oceny pracy – 
ocena dorobku zawodowego

•	Od 1 września 2019 r. przywrócona jest  ocena dorobku zawodowego. 
•	Ocena dorobku zawodowego jest  ustalana w terminie 21 dni od dnia złożenia przez nauczyciela sprawozdania, z uwzględnieniem stopnia realizacji planu rozwoju zawodowego. Do tego okresu będą wliczane okresy ferii szkolnych i okresy nieobecności nauczyciela.
•	Nowelizacja Karty Nauczyciela przewiduje, że ocena dorobku zawodowego nauczyciela, tak jak przed 1 września 2018 r. będzie mogła być pozytywna lub negatywna. Musi zostać sporządzana na piśmie i zawierać uzasadnienie oraz pouczenie o możliwości wniesienia odwołania.

Skrócenie okresów karencji 
między awansami

•	nauczyciel kontraktowy będzie mógł rozpocząć staż na stopień nauczyciela mianowanego po przepracowaniu w szkole co najmniej
 2 lat (wcześniej 3 lata)
•	nauczyciel mianowany będzie mógł rozpocząć staż na stopień nauczyciela dyplomowanego po przepracowaniu w szkole co najmniej roku od dnia nadania poprzedniego stopnia awansu zawodowego (wcześniej 4 latach)

Warunki nadania 
kolejnego stopnia awansu zawodowego

•	spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, 
•	odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego
oraz
1)w przypadku nauczyciela stażysty –uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie 
2)W przypadku  nauczyciela kontraktowego- zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną;
3)w przypadku nauczyciela mianowanego- uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.

Nauczyciel stażysta- zmiany

•	Powrót do 9-miesięcznego stażu na kontraktowego 
Wprowadzone od 1 września 2018 roku przepisy w sprawie awansu zawodowego nauczycieli, które m.in. wydłużyły staż na stopień nauczyciela kontraktowego z 9 miesięcy do roku i 9 miesięcy, po roku obowiązywania zostały uchylone. Od 1 września 2019 r. do 9 miesięcy został skrócony staż na stopień nauczyciela kontraktowego. 
•	Nauczyciel stażysta ma 7 dni na przedłożenie sprawozdania z realizacji stażu,  opiekun stażu, w terminie 7 dni od dnia zakończenia stażu, przedstawia projekt  oceny dorobku zawodowego. 
Nauczyciel kontraktowy-
- zmiany
•	 Skrócenie okresu przerwy między uzyskaniem stopnia awansu zawodowego a otwarciem stażu na kolejny stopień awansu zawodowego.
•	Nauczyciel kontraktowy może rozpocząć staż̇ na stopień nauczyciela mianowanego po przepracowaniu w szkole co najmniej 2 lat.
•	 Nauczyciel kontraktowy ma 7 dni na przedłożenie sprawozdania z realizacji stażu,  opiekun stażu, w terminie 7 dni od dnia zakończenia stażu, przedstawia dyrektorowi szkoły projekt oceny dorobku zawodowego nauczyciela za okres stażu, ze szczególnym uwzględnieniem obserwowanych zajęć prowadzonych przez nauczyciela oraz stopnia zaangażowania w realizację wymagań koniecznych do uzyskania  stopnia nauczyciela mianowanego, ( już nie opinii), a dyrektor szkoły, a w ciągu 21 dni przygotowuje ocenę dorobku zawodowego, która może być pozytywna lub negatywna, nie ma już oceny pracy nauczyciela po zakończeniu stażu.
•	 Nauczyciel kontraktowy składa wniosek o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego do 31 października w roku, w którym skończył staż.

Nauczyciel mianowany- 
-zmiany

•	 Nauczyciel mianowany może rozpocząć   staż na stopień́ nauczyciela dyplomowanego po przepracowaniu w szkole co najmniej roku od dnia nadania poprzedniego stopnia awansu zawodowego.
•	 Otrzymuje ocenę dorobku zawodowego po zakończeniu stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego zamiast oceny pracy.
•	 Nauczyciel mianowany może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego w okresie 3 lat od dnia otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. 
•	W razie niedotrzymania terminów złożenia wniosków nauczyciele ci są̨ obowiązani do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze.

Dyrektor szkoły szybciej zostanie nauczycielem dyplomowanym

•	Nowelizacja przepisów dotyczących awansu zawodowego przewiduje również skrócenie ścieżki awansu zawodowego nauczyciela pełniącego funkcję dyrektora szkoły.
•	Dyrektor posiadający na tym stanowisku okres pracy wynoszący co najmniej 3 lata i nieposiadający stopnia naukowego doktora oraz legitymujący się co najmniej bardzo dobrą oceną pracy, będzie mógł uzyskać stopień nauczyciela dyplomowanego już po 4 latach od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego (bez odbywania stażu)
•	Dyrektor posiadający na tym stanowisku okres pracy wynoszący co najmniej 2 lata i posiadający stopień naukowy doktora oraz legitymujący się co najmniej bardzo dobrą oceną pracy, będzie mógł uzyskać stopień nauczyciela dyplomowanego już po 3 latach od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego (bez odbywania stażu)

Komisje-
- zmiany

•	Jeśli chodzi o przebieg komisji kwalifikacyjnych lub egzaminacyjnych oraz dokumentację niezbędną do przedłożenia z wnioskiem o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego nie ulega zmianie,
•	… z tym, że zamiast oceny pracy dołącza się  potwierdzoną przez dyrektora  kopię oceny dorobku zawodowego nauczyciela. Jest ona zgodna z poprzednimi przepisami.
•	Zarówno powinności, jak i wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli nie ulegają zmianie, zatem nauczyciele, którzy rozpoczęli staż od września 2019r.na kolejny stopień awansu zawodowego kierują się nimi.

Komisja kwalifikacyjna dla nauczyciela stażysty

•	Powrócono do „starego” składu komisji kwalifikacyjnej na stopień nauczyciela kontraktowego, czyli nie będzie już egzaminu dla nauczycieli stażystów, ale rozmowa kwalifikacyjna. W skład takiej komisji wejdzie :
•	dyrektor  lub wicedyrektor szkoły, 
•	przewodniczący zespołu nauczycieli, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 111 ustawy – Prawo oświatowe, 
•	a jeżeli zespół taki nie został w tej szkole powołany – nauczyciel mianowany lub dyplomowany zatrudniony w szkole oraz
    opiekun stażu.
•	 W roli obserwatora może także uczestniczyć przedstawiciel organu prowadzącego szkołę oraz przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny szkołę.

Komisja egzaminacyjna 
dla nauczyciela kontaktowego

•	Przedstawiciel organu prowadzącego – miasta  macierzystego
•	Przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny czyli Białostockiego Kuratorium Oświaty 
•	Dyrektor
•	 Dwaj eksperci z listy MEN

Komisja kwalifikacyjna 
dla  nauczyciela mianowanego

•	Przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny czyli Kuratorium Oświaty 
•	Dyrektor
•	Trzej ekspert z listy MEN
•	Przedstawiciel związku zawodowego jeżeli jest wskazany we wniosku przez nauczyciela. 

Nauczyciel przed komisją kwalifikacyjną, egzaminacyjną  dla nauczyciela ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego lub mianowanego

•	komisja kwalifikacyjna lub egzaminacyjna zapoznaje się z oceną dorobku zawodowego i sprawozdaniem z realizacji planu rozwoju zawodowego oraz odpowiednio przeprowadza rozmowę lub egzamin, podczas których nauczyciel:
•	prezentuje dorobek zawodowy; prezentuje swoją wiedzę i umiejętności, w szczególności przez: 
a)zaproponowanie rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą, z uwzględnieniem praktyki szkolnej, aktualnej wiedzy i przepisów prawa,
b)wykonanie zadania z użyciem narzędzi multimedialnych;
•	odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego albo stopnia nauczyciela mianowanego.

Rozmowa przed komisją kwalifikacyjną
 dla nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy 
na stopień nauczyciela dyplomowanego 

Komisja kwalifikacyjna zapoznaje się z oceną dorobku zawodowego nauczyciela i sprawozdaniem z realizacji planu rozwoju zawodowego oraz analizuje dorobek zawodowy nauczyciela na podstawie przedłożonej przez niego dokumentacji i przeprowadzonej rozmowy, podczas której nauczyciel:
•	prezentuje sposób realizacji wybranego przez siebie zadania określonego w wymaganiach pkt 3, którego opis i analiza nie była dołączona do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego;
•	 odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wpływu działań i zadań zrealizowanych przez nauczyciela w okresie stażu na podniesienie jakości pracy szkoły, w której nauczyciel odbywał staż;
•	 wykazuje się umiejętnością rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą, z uwzględnieniem przepisów prawa;
•	 określa cele dalszej pracy i własnego rozwoju.

Rozstrzygnięcia ,
podejmowane przez komisję kwalifikacyjną 
lub komisję egzaminacyjną

•	Komisja egzaminacyjna i komisja kwalifikacyjna podejmują rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu swoich członków.
•	Każdy z członków komisji ocenia spełnianie przez nauczyciela wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego w punktach według skali od 0 do 10.
•	Na podstawie liczby punktów przyznanych przez poszczególnych członków komisji oblicza się średnią arytmetyczną punktów, z tym że jeżeli liczba członków komisji jest większa niż 3, odrzuca się jedną najwyższą i jedną najniższą ocenę punktową.
•	Nauczyciel zdał egzamin przed komisją egzaminacyjną albo uzyskał akceptację komisji kwalifikacyjnej, jeżeli średnia arytmetyczna punktów wynosi co najmniej 7.

Sukces !

•	Komisja kwalifikacyjna lub egzaminacyjna wydaje nauczycielowi zaświadczenie odpowiednio o akceptacji lub zdaniu egzaminu. 

Porażka 

•	Nauczyciel, który nie uzyskał akceptacji lub nie zdał egzaminu  może ponownie złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego po odbyciu, na wniosek nauczyciela i za zgodą dyrektora, dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy, z tym że:
•	nauczyciel stażysta może przystąpić ponownie do rozmowy z komisją kwalifikacyjną tylko jeden raz w danej szkole;
•	 nauczyciel kontraktowy może przystąpić ponownie do egzaminu przed komisją egzaminacyjną tylko jeden raz w danej szkole;
•	 nauczyciel mianowany w przypadku powtórnego nieuzyskania akceptacji przed kolejnym ubieganiem się o uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej jest obowiązany do odbycia stażu w pełnym wymiarze

Staż krok po kroku

KROK 1: Rozpoczęcie stażu

•	Nauczyciel składa wniosek o otwarcie stażu w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć, za wyjątkiem nauczyciela stażysty, który rozpoczyna staż bez składania wniosku (art. 9d ust. 1 Karty Nauczyciela).
•	W przypadku nawiązania stosunku pracy po upływie w/w terminów nauczyciel nie rozpoczyna stażu do końca tego roku szkolnego. (KN art.9d.2)

KROK 2: Ustalamy termin rozpoczęcia stażu

•	Terminem rozpoczęcia stażu jest dzień zatrudnienia nauczyciela stażysty lub dzień złożenia wniosku o otwarcie stażu w przypadku pozostałych nauczycieli (art. 9d ust. 1 Karty Nauczyciela). Od tego dnia liczymy odpowiednio:
•	9 miesięcy stażu na stopień nauczyciela kontraktowego
•	2 lata i 9 miesięcy stażu na stopień nauczyciela mianowanego i dyplomowanego.

KROK 3: Plan rozwoju zawodowego

•	Nauczyciel przedkłada plan rozwoju zawodowego – stażysta w ciągu 20 dni od dnia rozpoczęcia zajęć, a pozostali nauczyciele załączają plan do wniosku o otwarcie stażu (§3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia MEN z 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, dalej jako: w sprawie awansu zawodowego).

KROK 4: Weryfikacja czy nauczyciel może rozpocząć staż

•	Dyrektor analizuje czy nauczyciele, którzy złożyli wnioski o rozpoczęcie stażu oraz nauczyciele stażyści spełniają warunki do jego realizacji.
•	Warunki otwarcia stażu (dotyczy wszystkich stopni awansu)
•	zatrudnienie zgodnie z kwalifikacjami (wyjątek – nauczyciel stażysta bez przygotowania pedagogicznego, który zobowiąże się je uzyskać w czasie trwania stażu – art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela);
•	zatrudnienie w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć; jeżeli wymiar czasu pracy jest niższy, nauczyciel może realizować staż o ile jest zatrudniony także w innej placówce lub placówkach w wymiarze niższym niż połowa pensum, lecz łączny wymiar zatrudnienia wynosi co najmniej pół etatu –(w takim przypadku organ sprawujący nadzór pedagogiczny wyznacza dyrektora, który będzie dokonywał czynności związanych z realizacją awansu zawodowego art. 22 ust. 3 i ust. 4 Karty Nauczyciela).

KROK 4: Weryfikacja czy nauczyciel może rozpocząć staż

•	Dodatkowe warunki otwarcia stażu na stopień nauczyciela kontraktowego:
•	zawarcie umowy o pracę na okres roku szkolnego; a w przypadku zatrudnienia nauczyciela stażysty na inny okres, nauczyciel rozpoczyna staż o ile nie złożył wniosku o niestosowanie wobec niego przepisów o awansie zawodowym (art. 10 ust. 2, ust. 7 i ust. 11 Karty Nauczyciela).  
•	Dodatkowe warunki otwarcia stażu na stopień nauczyciela mianowanego
•	przepracowanie co najmniej 2 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela kontraktowego (art. 9d ust. 4 Karty Nauczyciela).
•	Dodatkowe warunki otwarcia stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego
•	przepracowanie co najmniej roku od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego (art. 9d ust. 4Karty Nauczyciela).

KROK 5: Informacja dla  nauczyciela, który  nie może realizować stażu

•	Jeżeli nauczyciel nie spełnia warunków do otwarcia stażu, dyrektor powinien pisemnie poinformować go o braku możliwości realizacji stażu i w ten sposób odpowiedzieć na wniosek nauczyciela. 
•	W szczególności może dotyczyć to sytuacji, w której nauczyciel złożył wniosek o otwarcie stażu przed upływem wymaganego okresu przerwy między dniem uzyskania poprzedniego stopnia awansu a rozpoczęciem stażu

KROK 6: Wyznaczamy opiekuna stażu

•	Dyrektor wyznacza nauczycielom stażystom oraz nauczycielom kontraktowym, którzy rozpoczęli staż, opiekuna stażu (art. 9c ust. 4 Karty Nauczyciela).
•	Opiekunem stażu może być nauczyciel mianowany lub dyplomowany. Dodatkowo w:
•	a) publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego,
•	b) przedszkolach niepublicznych, niepublicznych placówkach, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, oraz szkołach niepublicznych i niepublicznych szkołach artystycznych o uprawnieniach publicznych szkół artystycznych,
•	c) publicznych innych formach wychowania przedszkolnego prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz niepublicznych innych formach wychowania przedszkolnego
opiekunem stażu może być również nauczyciel zajmujący stanowisko kierownicze (art. 9c ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela).

KROK 6: Wyznaczamy opiekuna stażu

•	W placówkach samorządowych opiekunem stażu nie może być nauczyciel zajmujący stanowisko kierownicze.
•	W szkołach, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a tj. szkołach polskich, o których mowa w art. 4 pkt 29d ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, oraz w publicznych szkołach i zespołach szkół przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej, opiekunem nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego może być również nauczyciel kontraktowy, w tym zajmujący stanowisko kierownicze.
•	Nauczyciel kontraktowy, w tym zajmujący stanowisko kierownicze, może być opiekunem stażu tylko w szkołach, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1a Karty Nauczyciela.
•	Zadaniem opiekuna stażu  jest udzielanie nauczycielowi pomocy, w szczególności w przygotowaniu i realizacji w okresie stażu planu rozwoju zawodowego nauczyciela  oraz opracowanie projektu oceny dorobku zawodowego za okres stażu (art. 9c ust. 5 Karty Nauczyciela).

Do zadań opiekuna stażu należą:

•	 współpraca z nauczycielem odbywającym staż i wspieranie go w procesie wdrażania do pracy w zawodzie, w tym w przypadku nauczyciela stażysty zapoznanie go z dokumentami obowiązującymi w danej szkole, w szczególności z dokumentacją przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej;
•	 współpraca w opracowaniu planu rozwoju zawodowego, w szczególności udzielanie mu pomocy w doborze właściwych form doskonalenia zawodowego;
•	wspieranie w realizacji obowiązków zawodowych;
•	 umożliwianie obserwowania prowadzonych przez siebie zajęć;
•	 obserwowanie zajęć prowadzonych przez nauczyciela odbywającego staż;
•	 dzielenie się swoją wiedzą i doświadczeniem, w szczególności omawianie z nauczycielem zajęć prowadzonych przez siebie oraz przez nauczyciela;
•	 inspirowanie i zachęcanie do podejmowania wyzwań zawodowych;
•	doskonalenie wiedzy i umiejętności w zakresie niezbędnym do pełnienia roli opiekuna stażu
(§5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).

KROK 7: Dyrektor zatwierdza plany rozwoju zawodowego lub zwraca do poprawy

•	Dyrektor weryfikuje plan rozwoju zawodowego. Tak jak dotychczas,  w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia zajęć, zatwierdza plan rozwoju zawodowego albo zwraca go nauczycielowi do poprawienia wraz z pisemnym zaleceniem wprowadzenia niezbędnych zmian (§3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).
•	W przypadku zwrotu planu rozwoju zawodowego do poprawienia, w piśmie z zaleceniami należy wskazać termin na dokonanie zmian nie krótszy niż 3 dni robocze (§3 ust. 3 i ust.  4 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).

KROK 8: Dyrektor zatwierdza plan rozwoju zawodowego po naniesieniu zmian

•	Dyrektor zatwierdza poprawiony plan rozwoju zawodowego, uwzględniający jego zalecenia.
•	Na zatwierdzenie poprawionego planu rozwoju zawodowego dyrektor ma 7 dni od dnia jego przedłożenia przez nauczyciela (§3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).

KROK 9: Realizacja stażu przez nauczyciela

•	Przez 9 miesięcy – w przypadku nauczycieli stażystów lub dwa lata i 9 miesięcy – w przypadku nauczycieli kontraktowych i mianowanych, nauczyciele realizują staż (art. 9c ust. 1 Karty Nauczyciela). W tym czasie dyrektor ma też wobec nich obowiązki.
Dyrektor szkoły zapewnia nauczycielowi odbywającemu staż warunki do:
•	 obserwacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych oraz innych zajęć prowadzonych w szkole, w szczególności zajęć prowadzonych przez nauczyciela tego samego przedmiotu lub rodzaju zajęć, w tej samej lub innej szkole;
•	 udziału w formach doskonalenia zawodowego, określonych w zatwierdzonym planie rozwoju zawodowego;
•	  korzystania z pomocy merytorycznej i metodycznej biblioteki pedagogicznej, poradni psychologiczno-pedagogicznej lub innych placówek oświatowych
(§4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).
•	W trakcie stażu dyrektor szkoły obserwuje i omawia z nauczycielem co najmniej jedne prowadzone przez niego zajęcia (§4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).

Powinności  nauczycieli w trakcie  stażu

Nauczyciel stażysta powinien: 

•	 poznać organizację, zadania i zasady funkcjonowania szkoły;
•	uczestniczyć jako obserwator w zajęciach prowadzonych przez opiekuna stażu lub innego nauczyciela, w wymiarze co najmniej jednej godziny w miesiącu, oraz omawiać z prowadzącym obserwowane zajęcia;
•	 prowadzić zajęcia w obecności opiekuna stażu w wymiarze co najmniej jednej godziny w miesiącu oraz dyrektora szkoły w wymiarze co najmniej jednej godziny w okresie stażu oraz omawiać je z osobą, w której obecności zajęcia zostały przeprowadzone;
•	uczestniczyć w doskonaleniu zawodowym, zwłaszcza w zakresie doskonalenia metod i form pracy.

Nauczyciel kontraktowy powinien:

•	uczestniczyć w pracach związanych z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych i innych statutowych zadań szkoły oraz wynikających z potrzeb szkoły i środowiska lokalnego;
•	 doskonalić kompetencje w związku z wykonywanymi obowiązkami, zwłaszcza w zakresie kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów szczególnie uzdolnionych;
•	prowadzić zajęcia w obecności opiekuna stażu w wymiarze co najmniej 4 godzin w roku szkolnym oraz dyrektora szkoły w wymiarze co najmniej jednej godziny w okresie stażu oraz omawiać je z osobą, w której obecności zajęcia zostały przeprowadzone;
•	 przeprowadzić co najmniej 2 godziny zajęć otwartych dla nauczycieli szkoły, w której odbywa staż, oraz dokonać ich ewaluacji, w obecności, w miarę możliwości, nauczyciela-doradcy metodycznego w zakresie tych zajęć.

Nauczyciel mianowany powinien:

•	 podejmować działania mające na celu doskonalenie warsztatu pracy, w tym umiejętności stosowania technologii informacyjnej i komunikacyjnej;
•	realizować zadania służące podniesieniu jakości pracy szkoły;
•	 pogłębiać wiedzę i umiejętności służące własnemu rozwojowi oraz podniesieniu jakości pracy szkoły, samodzielnie lub przez udział w różnych formach doskonalenia zawodowego;
•	 przeprowadzić co najmniej 3 godziny zajęć otwartych dla nauczycieli oraz dokonać ich ewaluacji, w obecności, w miarę możliwości, nauczyciela-doradcy metodycznego w zakresie tych zajęć lub nauczyciela-konsultanta lub przedstawiciela organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

Wymagania niezbędne do uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela

Nauczyciel stażysta ubiegający się o stopień nauczyciela kontraktowego

•	 znajomość przepisów prawa dotyczących organizacji, zadań i zasad funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż;
umiejętność :
•	prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację statutowych zadań szkoły, w szczególności realizację podstawy programowej;
•	rozpoznawania potrzeb uczniów oraz indywidualizowania nauczania;
•	stosowania w pracy wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki;
•	wykorzystania w pracy wiedzy i umiejętności zdobytych w trakcie doskonalenia zawodowego;
•	korzystania w pracy, zwłaszcza w trakcie prowadzonych zajęć, z narzędzi multimedialnych i informatycznych;
•	omawiania prowadzonych i obserwowanych zajęć;
•	znajomość środowiska uczniów i ich problemów oraz umiejętność współpracy ze środowiskiem lokalnym.

Nauczyciel kontraktowy ubiegający się o stopień nauczyciela mianowanego

•	uzyskanie pozytywnych efektów w pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej na skutek wdrożenia działań mających na celu doskonalenie pracy własnej i podniesienie jakości pracy szkoły, 
umiejętność:
•	 rozpoznawania potrzeb rozwojowych uczniów i uwzględniania ich w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej;
•	wykorzystania w pracy metod aktywizujących ucznia;
•	dokonywania ewaluacji własnej pracy i wykorzystywania jej wyników do doskonalenia warsztatu pracy;
•	 dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego;
•	uwzględniania w pracy problematyki środowiska lokalnego oraz współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych;
•	 posługiwania się przepisami prawa dotyczącymi odpowiednio oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich, w zakresie funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż;
•	 korzystania w pracy, zwłaszcza w trakcie prowadzonych zajęć, z narzędzi multimedialnych i informatycznych.

Nauczyciel mianowany ubiegający się o stopień nauczyciela dyplomowanego
Umiejętność:
•	 wykorzystania w pracy metod aktywizujących ucznia oraz narzędzi multimedialnych i informatycznych, sprzyjających procesowi uczenia się;
•	  dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami, w tym przez prowadzenie zajęć otwartych, w szczególności dla nauczycieli stażystów i nauczycieli kontraktowych, poszerzenie zakresu działań szkoły, w szczególności dotyczących zadań dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych;
•	 realizację co najmniej dwóch z następujących zadań:
•	a)opracowanie i wdrożenie programu, innowacji lub innych działań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych lub innych związanych z oświatą, powiązanych ze specyfiką szkoły, w szczególności na rzecz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
•	b)wykonywanie zadań opiekuna stażu, opiekuna praktyk pedagogicznych, nauczyciela-doradcy metodycznego, przewodniczącego zespołu nauczycieli, koordynatora wolontariatu, koordynatora projektu, kuratora społecznego, egzaminatora okręgowej komisji egzaminacyjnej, rzeczoznawcy do spraw podręczników, 
•	c)uzyskanie umiejętności posługiwania się językiem obcym na poziomie podstawowym, a w przypadku nauczycieli języków obcych -umiejętności posługiwania się drugim językiem obcym na poziomie podstawowym,
•	d)opracowanie autorskiej pracy z zakresu oświaty lub rozwoju dziecka opublikowanej w czasopiśmie branżowym lub w formie innej zwartej publikacji.

KROK 10: możliwa zmiana planu rozwoju zawodowego lub opiekuna stażu

•	W szczególnie uzasadnionych przypadkach, w trakcie stażu, dyrektor szkoły może:
•	pisemnie zobowiązać nauczyciela do wprowadzenia zmian w planie rozwoju zawodowego, w wyznaczonym przez niego terminie, nie krótszym niż 5 dni
lub
•	zmienić nauczycielowi opiekuna stażu
(§4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego)
•	Także nauczyciel może dokonać zmian w planie rozwoju zawodowego, za zgodą dyrektora szkoły. W takim przypadku dyrektor, w terminie 7 dni od dnia przedłożenia zmienionego planu rozwoju zawodowego, zatwierdza ten plan albo zwraca go nauczycielowi do poprawienia wraz z pisemnym zaleceniem wprowadzenia niezbędnych zmian (§4 ust. 4 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).

KROK 11: Ustalamy termin zakończenia stażu

•	Przed upływem planowanego okresu realizacji stażu, dyrektor musi sprawdzić, czy staż nie uległ przedłużeniu. W przypadku nieobecności nauczyciela w pracy z powodu:
•	pozostawania w stanie nieczynnym,
•	czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby,
•	zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy
lub
•	urlopu innego niż urlop wypoczynkowy i urlopy związane z rodzicielstwem
 trwającej nieprzerwanie dłużej niż miesiąc, staż ulega przedłużeniu o czas trwania tej nieobecności. W przypadku nieobecności dłuższej niż rok nauczyciel jest obowiązany do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze
(art. 9d ust. 5 Karty Nauczyciela).

•	W przypadku zaś nieobecności nauczyciela w pracy z powodu:
•	urlopu macierzyńskiego,
•	urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (rodzina zastępcza, adopcja dziecka)
•	dodatkowego urlopu macierzyńskiego (od 1 do 3 tygodni)
•	dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (rodzina zastępcza)
•	urlopu rodzicielskiego lub urlopu ojcowskiego, (po urlopie macierzyńskim, pomoc żonie po urodzeniu dziecka) 
     staż ulega przedłużeniu o czas trwania tej nieobecności.
•	W przypadku gdy łączny czas nieprzerwanej nieobecności w pracy z powodu korzystania z urlopów związanych z rodzicielstwem oraz nieobecności w pracy określonych w art. 9d ust. 5 Karty Nauczyciela jest dłuższy niż rok i 6 miesięcy, nauczyciel jest obowiązany do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze (art. 9d ust. 5a Karty Nauczyciela).

KROK 11 A: Informacja dla  nauczyciela o terminie zakończenia stażu

•	Przepisy nie zobowiązują do informowania nauczyciela o tym, że jego staż uległ przedłużeniu, choć oczywiście informację taką można przekazać. Konieczne jest jednak poinformowanie opiekuna stażu o tym fakcie i dalsze powierzenie mu pełnienia tej funkcji, w tym przyznania dodatku funkcyjnego na kolejny okres.

KROK 12: Nauczyciel składa sprawozdanie

•	Po zakończeniu stażu nauczyciel składa sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego (art. 9c ust. 3 Karty Nauczyciela). Sprawozdanie to musi uwzględniać efekty jego realizacji dla nauczyciela i szkoły i być złożone w terminie  7 dni od dnia zakończenia stażu (§4 ust.5 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).
•	Przepisy nie przewidują jednak żadnych konsekwencji za nieterminowe złożenie sprawozdania.

KROK 13: Opiekun składa projekt oceny dorobku zawodowego

•	Opiekun stażu przedstawia projekt oceny dorobku zawodowego za okres stażu w ciągu 7 dni od dnia zakończenia stażu, 
ze szczególnym uwzględnieniem obserwowanych zajęć prowadzonych przez nauczyciela oraz stopnia zaangażowania w realizację wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego albo stopnia nauczyciela mianowanego (§5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego). 

KROK 14: Dyrektor dokonuje oceny dorobku zawodowego

•	Dyrektor szkoły dokonuje oceny dorobku zawodowego nauczyciela w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia złożenia sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego (art. 9c ust. 5a Karty Nauczyciela).  Ocena ta może 
•	 z projektem oceny opracowanym przez opiekuna stażu i po zasięgnięciu opinii rady rodziców;
•	w przypadku nauczyciela mianowanego -po zasięgnięciu opinii rady rodziców.

•	Rada rodziców powinna przedstawić swoją opinię w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o dokonywanej ocenie dorobku zawodowego nauczyciela. 
•	Nieprzedstawienie opinii rady rodziców nie wstrzymuje postępowania, o którym mowa w KN art.9c ust. 5a.

Ocena negatywna

•	W przypadku gdy ostateczna ocena dorobku zawodowego nauczyciela jest negatywna, ponowna ocena dorobku może być dokonana po odbyciu, na wniosek nauczyciela i za zgodą dyrektora szkoły, jednego dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy.

Odwołanie od oceny

•	Od oceny dorobku zawodowego nauczycielowi służy odwołanie do organu sprawującego nadzór pedagogiczny w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania. Organ sprawujący nadzór pedagogiczny rozpatruje odwołanie w terminie 21 dni. Ocena dorobku zawodowego nauczyciela ustalona przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest ostateczna.
•	W przypadku niedotrzymania przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny terminu rozpatrzenia odwołania, o którym wyżej, nauczyciel jest dopuszczony odpowiednio do rozmowy kwalifikacyjnej, egzaminu lub może ubiegać o akceptację komisji.

KROK 15: Dyrektor wydaje zaświadczenie

•	Dyrektor wystawia zaświadczenie niezbędne do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego i kwalifikacyjnego.
•	Zaświadczenie to musi zawierać informacje o:
•	a)  wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu, ze wskazaniem wszystkich szkół, w których nauczyciel odbywał staż,
•	b)  dacie zatwierdzenia planu rozwoju zawodowego i dacie złożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji tego planu,
•	c)   przyczynach wydłużenia okresu stażu oraz zaliczenia dotychczas odbytego stażu w przypadkach określonych w art. 9d ust. 5 i 5a oraz art. 9f ust. 2 i 4 Karty Nauczyciela, ze wskazaniem podstawy prawnej odpowiednio wydłużenia albo zaliczenia okresu stażu oraz okresu nieobecności w pracy lub niepozostawania w stosunku pracy
(§9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).  
 
•	W związku z koniecznością wykazania  w zaświadczeniu zarówno przyczyn, podstawy prawnej, jak i okresu nieobecności w pracy, która spowodowała przedłużenie stażu, bardzo ważne jest prawidłowe ustalenie terminu jego zakończenia. 
•	W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, należy zwrócić się do organu sprawującego nadzór pedagogiczny, który sprawuje nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego przez dyrektora, z prośbą o ich rozstrzygnięcie (art. 9h ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela). 

KROK 16: Dyrektor poświadcza za zgodność z oryginałem kopie poniższych dokumentów:

•	 potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe,
•	aktu nadania poprzedniego stopnia awansu zawodowego,
•	sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego;
•	 oceny dorobku zawodowego za okres stażu,
•	dyplomu lub świadectwa potwierdzającego znajomość języka obcego na poziomie podstawowym – w przypadku nauczyciela mianowanego, który realizował zadanie polegające na uzyskaniu umiejętności posługiwania się językiem obcym na poziomie podstawowym,
•	… a w przypadku nauczycieli języków obcych - umiejętności posługiwania się drugim językiem obcym na poziomie podstawowym (§8 ust. 3 pkt 4 lit. c, §9 ust. 1 pkt 1, pkt 3, pkt 4, ust. 2 pkt 2, pkt 3 rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego).

KROK 17: Nauczyciele składają wniosek o wszczęcie postępowania

•	Nauczyciel stażysta i kontraktowy składają wniosek o wszczęcie postępowania  kwalifikacyjnego, egzaminacyjnego w roku otrzymania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu, 
•	zaś nauczyciel mianowany składa wniosek o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego w okresie 3 lat od uzyskania takiej oceny. Niedotrzymanie tych terminów skutkuje koniecznością ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze (art. 9d ust. 7 Karty Nauczyciela).

Podjęcie  postępowania egzaminacyjnego lub kwalifikacyjnego 

•	Komisje kwalifikacyjne lub egzaminacyjne, przeprowadzają odpowiednio postępowania kwalifikacyjne lub egzaminacyjne na wniosek nauczyciela skierowany do odpowiedniego organu (KN art. 9b.2)
Do kogo nauczyciel kieruje wniosek 
o podjęcie  postępowania

•	Stażysta- do dyrektora szkoły/przedszkola
•	Kontraktowy- do organu prowadzącego 
•	Mianowany -do organu sprawującego nadzór pedagogiczny czyli  Kuratora Oświaty 

KROK 18: Dyrektor dokonuje przeszeregowania płacowego nauczycieli

•	Nauczyciele, którzy uzyskali wyższy stopień awansu zawodowego maja prawo do wyższego wynagrodzenia. 
•	Zmiana wysokości wynagrodzenia zasadniczego następuje albo z dniem 1 września albo z dniem 1 stycznia, w zależności od tego, kiedy nauczyciel uzyskał wyższy stopień awansu zawodowego – tj. odpowiednio do 31 sierpnia albo do 31 grudnia (art. 39 ust. 1 i ust. 1a Karty Nauczyciela).

Jak przygotować dokumentację dla komisji? 
-porady- 

Załączniki do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego

•	 kopie dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe, a w przypadku nauczyciela kontraktowego -także kopię aktu nadania tego stopnia, poświadczone przez dyrektora szkoły za zgodność z oryginałem;
•	 zaświadczenie dyrektora o:
•	a)wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu, 
•	b)dacie zatwierdzenia planu rozwoju zawodowego i dacie złożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji tego planu,
•	c)przyczynach wydłużenia okresu stażu oraz zaliczenia dotychczas odbytego stażu, ze wskazaniem podstawy prawnej odpowiednio wydłużenia albo zaliczenia okresu stażu oraz okresu nieobecności w pracy lub niepozostawania w stosunku pracy;

•	 kopia sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego poświadczoną przez dyrektora za zgodność z oryginałem;
•	 kopia karty oceny dorobku zawodowego za okres stażu poświadczoną przez dyrektora za zgodność z oryginałem.

Załączniki do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego dla nauczyciela ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego dołącza się również:

•	kopie dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe;
•	zaświadczenie dyrektora o:
•	a)wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu, 
•	b)dacie zatwierdzenia planu rozwoju zawodowego i dacie złożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji tego planu,
•	c)przyczynach wydłużenia okresu stażu oraz zaliczenia dotychczas odbytego stażu, ze wskazaniem podstawy prawnej odpowiednio wydłużenia albo zaliczenia okresu stażu oraz okresu nieobecności w pracy lub niepozostawania w stosunku pracy;
•	kopia sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego poświadczoną przez dyrektora za zgodność z oryginałem;
•	 kopia karty oceny pracy dokonanej po zakończeniu stażu, poświadczoną przez dyrektora za zgodność z oryginałem.
oraz:
•	 opis i analiza sposobu realizacji jednego wymagania wybranego spośród określonych w pkt 1-3 i jednego wymagania wybranego spośród określonych pkt 4, w szczególności ze wskazaniem uzyskanych efektów dla nauczyciela i szkoły;
•	 kopia dyplomu lub świadectwa potwierdzającego znajomość języka obcego na poziomie podstawowym, o których mowa w przepisach w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, poświadczone przez pracodawcę za zgodność z oryginałem -jeżeli nauczyciel realizował zadanie, o którym mowa w pkt 4 lit. c;
•	 kopia aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego poświadczoną przez dyrektora szkoły za zgodność z oryginałem.

DOKUMENTACJA DOŁĄCZONA DO WNIOSKU
układ dokumentów w teczce – propozycja

•	Dokumenty układamy w jednym segregatorze, zarówno część z dokumentami formalnymi
§ 9.1. rozp., jak i tą część, która stanowi realizacja zadań z wymagań § 8.2. pkt 1-5.
•	Na grzbiecie segregatora należy umieścić naklejkę zawierającą dane nauczyciela: imię,
nazwisko, nazwę szkoły/placówki.
•	Dokumenty układamy zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu odnośnie awansu
zawodowego nauczycieli. Rozporządzenie określa, co należy dołączyć do wniosku
(§ 9 ust. 1 pkt. 1-2). 
•	I tak w oddzielnych skoroszytach można umieścić poszczególne części
dokumentacji składającej się na teczkę. A umieszczenie opisu i analizy każdego z punktów
rozporządzenia (§ 8.2. pkt 1-5) jako oddzielnych dokumentów będzie bardziej przejrzyste i
pomocne dla komisji analizującej te dokumenty.
•	Można przygotować strony działowe z tytułami poszczególnych paragrafów oraz spisem zadań.

W  I części dokumentacji umieszczamy:

•	Wniosek o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego

W II części dokumentacji umieszczamy:

Poświadczone kopie dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe, jak:
•	dyplomy, świadectwa ukończenia studiów wyższych, studiów podyplomowych lub kursów kwalifikacyjnych itp., 
•	a także akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego wraz z uzasadnieniem.
•	Kopie dokumentów potwierdza dyrektor szkoły swym podpisem, stawiając pieczątki imienne oraz szkoły; pisząc datę i stwierdzenie: "za zgodność z oryginałem" lub "stwierdzam zgodności z oryginałem". 
•	Warto umieścić spis załączonych kopii dokumentów.

W III  części dokumentacji umieszczamy:
•	
Zaświadczenie dyrektora szkoły zawierające informacje o:
•	a) wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju
prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu; 
•	W przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia oraz
nauczyciela zatrudnionego w kilku szkołach, w każdej w wymiarze niższym niż połowa
obowiązkowego wymiaru zajęć, łącznie w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego
wymiaru zajęć, należy załączyć zaświadczenia ze wszystkich szkół, w których nauczyciel był
zatrudniony w okresie stażu,
•	b) dacie zatwierdzenia planu rozwoju zawodowego nauczyciela,
•	c) dacie złożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego,
•	d) uzyskanej przez nauczyciela ocenie dorobku zawodowego za okres stażu oraz dacie jej
dokonania, a w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce
zatrudnienia - także o ocenie dorobku zawodowego za okres stażu odbytego w poprzednim
miejscu zatrudnienia.

W IV części dokumentacji umieszczamy:

•	 opis i analizę realizacji wymagań określonych w § 8 ust. 2, w szczególności ze wskazaniem uzyskanych efektów,
•	 dyplom lub świadectwo potwierdzające zaawansowaną znajomość języka obcego w rozumieniu przepisów w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz
•	określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli - jeżeli nauczyciel realizował
•	zadanie, o którym mowa w § 8 ust. 2 pkt 4 lit. d - poświadczoną kopię.
•	

Ułatwieniem dla członków komisji będzie umieszczenie poszczególnych punktów wymagań w oddzielnych teczkach

•	
Do dokumentacji nie dołącza się:

•	 planu rozwoju zawodowego i sprawozdania sporządzanego po realizacji stażu (te dwa dokumenty należy złożyć tylko do dyrektora szkoły/placówki)
•	 załączników. Żadne zadania opisywane w dokumentacji, także te sprzed stażu, nie wymagają potwierdzenia. 

•	
Do dokumentacji dołącza się:

•	Oczywiście zaświadczenia, świadectwa i inne dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji zawodowych mają być.

•	 Ponadto zdobyte dodatkowe kwalifikacje (świadectwa, dyplomy), uzyskanie umiejętności posługiwania się językiem obcym (świadectwa, certyfikaty).
•	W sprawozdaniu do dyrektora należy opisać zadania zrealizowane tylko w czasie stażu, natomiast w dokumentacji dla komisji należy opisać dokonania zarówno sprzed okresu stażu, jak i z czasu jego trwania.

•	

•	Nauczycielowi mianowanemu, ubiegającemu się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, za spełnienie odpowiednich wymagań, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 9g ust.10, uznaje się także jego odpowiedni dorobek zawodowy ze szczególnym uwzględnieniem okresu od dnia uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego (Art. 9c. pkt 3a KN).
•	Wszystkie zadania pozaplanowe powinny znaleźć odzwierciedlenie w sprawozdaniu. Nie wymagają potwierdzeń realizacji w teczce dla komisji! Wystarczy, że nauczyciel o tym napisze (w formie opisu i analizy) i potwierdzi własnym podpisem. 
•	Dyrektor akceptując sprawozdanie, tym samym potwierdza wykonanie zadań. Jednocześnie może też zlecić, aby nauczyciel dokumentował działania.

•	Komisja nie ma podstaw domagać się przedłożenia przez nauczyciela zaświadczeń o ukończeniu kursów, warsztatów itp. nawet tych ukończonych przed stażem. 

•	Dokonując opisu i analizy realizacji wymagań należy opisać, jakich zadań dotyczy umiejętność np. wykorzystania technologii komputerowej (jak: opracowanie materiałów, wykorzystanie programów edukacyjnych, czy gromadzenie informacji poprzez Internet), a nie umieszczać w dokumentacji zaświadczeń o ukończeniu kursu dającego te umiejętności.

•	

•	Nauczyciel ma jednak 3 lata na złożenie wniosku z dokumentacji (np. chce dokończyć jakieś działanie).Wówczas na te działania po stażu powinien mieć potwierdzenia.
•	Jeśli takie jest, to zwykle nauczyciele posługują się formą oświadczenia, np.
 
„Oświadczam, że w roku szkolnym 20../20..  i tu treść zadania ………………….
Podpis nauczyciela
•	Potwierdzam  i tu treść  zadania …………………………………………….”
Pieczęć szkoły/ Podpis dyrektora

Uzyskanie stopnia nauczyciela dyplomowanego wymaga potwierdzenia realizacji szczególnych zadań, które w sposób znaczący i jednoznaczny wpłynęły na podniesienie jakości pracy własnej nauczyciela i jakości pracy placówki, w której pracuje.

Poszczególne wymagania

§ 8 ust . 2 pkt . 1.

•	Uzyskanie pozytywnych efektów w pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej na skutek wdrożenia działań mających na celu doskonalenie pracy własnej i podniesienie jakości pracy szkoły.

•	Tu umieszczamy te zadania, które pozwoliły uzyskać wymagane przez ustawodawcę pozytywne efekty w pracy zawodowej. Zaliczymy tu wszelkie przedsięwzięcia, programy, doskonalenie zawodowe itp. 
•	Nauczyciel powinien wykazać wpływ działań na podniesienie jakości pracy
szkoły/placówki i na doskonalenie pracy własnej. Należy uzasadnić celowość swoich dokonań,
przedstawić pozytywne efekty, a także wykazać zgodność swoich przedsięwzięć z priorytetami
szkoły. 
•	Jeśli opisujemy np.: przedsięwzięcie/program, powinniśmy pamiętać, by zawrzeć
odpowiedź na następujące pytania: dlaczego podjęliśmy się jego realizacji, podajemy termin,
cele, treści i formy realizacji, ewaluację zadania, efekty. Należy przedstawić uzyskane efekty w pracy na skutek wdrożenia prowadzonych przez nauczyciela działań.
•	Jeśli piszemy o formach doskonalenia, należy wykazać, w jakim stopniu wiedza i umiejętności
zdobyte w czasie kursu, wpłynęły na poszerzenie zakresu działań placówki i jak zostały
zastosowane w praktyce.
•	 Ważne jest też jak nauczyciel zastosował w praktyce zdobyte
umiejętności. Żadne ukończone kursy bez wykorzystania w praktyce nie zostaną zaliczone
przez komisję.
§ 8 ust . 2 pkt . 3.
Umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami, w tym przez prowadzenie otwartych zajęć, w szczególności dla nauczyciel i stażystów i nauczyciel i kontraktowych, prowadzenie zajęć dla nauczyciel i w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego lub innych zajęć.

•	W opisie i analizie należy w szczególności wykazać wpływ podejmowanych działań w
odniesieniu do określonego obszaru pracy placówki. Należy wskazać na wymierne
efekty swoich działań. 
•	Nauczyciel mianowany powinien posiadać umiejętność dzielenia się wiedzą i umiejętnościami, w tym realizując takie formy pracy, jak: zajęcia otwarte, szkolenia,
warsztaty. 
•	Powinien umieć wskazać na efekty działań i ich skuteczność.
•	Nauczyciel powinien propagować nowatorskie rozwiązania w swej pracy, umieć dokonywać jej ewaluacji. Jako specjalista przedmiotu, którego uczy, powinien np. opublikować artykuł (w czasopiśmie lub Internecie), napisać własny program, opracować scenariusze zajęć, propagować przykłady stosowania aktywnych metod nauczania itp.
•	 Ponadto nauczyciel powinien wykazać swój udział w wewnątrzszkolnym doskonaleniu nauczycieli, np. poprzez przewodniczenie zespołowi nauczycieli, pełnienie funkcji opiekuna stażu, prowadzenie zajęć otwartych w ramach szkoleniowych posiedzeń rady pedagogicznej itp.

•	

Obowiązkowe są: § 8 ust. 2 pkt. 1, 2, 3 i 5, Rozporządzenia,
natomiast z punktu 4 wybrane co najmniej trzy podpunkty z sześciu.

§ 8 ust . 2 pkt . 4 a)
Opracowanie i wdrożenie programu działań edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych lub innych związanych odpowiednio z oświatą, pomocą społeczną lub postępowaniem w sprawach nieletnich.

•	Może to być własny program dotyczący działań dydaktycznych, który powinien spełniać wymogi rozporządzenia. 
•	W opisie i analizie należy uzasadnić potrzebę opracowania programu, omówić przebieg opracowania, proces wdrożenia programu, procedury osiągania celów, uzyskane efekty. 
•	Program powinien być przedstawiony Radzie Pedagogicznej, przez nią zaopiniowany (zajęć  pozalekcyjnych także przez radę rodziców), zatwierdzony do realizacji przez dyrektora placówki i wpisany do szkolnego zestawu programów (w przypadku programu dla uczniów). 
•	Należy również zadbać o to, aby program zaopiniował nauczyciel tego samego lub pokrewnego przedmiotu (mianowany lub dyplomowany) albo nauczyciel metodyk.

§ 8 ust . 2 pkt . 4 a)

•	W punkcie tym można opisać i umieścić tutaj również inne programy, np. program konkursu przedmiotowego, program doskonalenia nauczycieli w ramach zespołu przedmiotowego, program pracy z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych itp.
•	Proszę pamiętać, że program wychowawczy szkoły nie nadaje się do teczki, bo jego opracowanie to obowiązek. 
•	Można wykorzystać opracowany przez siebie program wychowawczy dla klasy, której jest się wychowawcą, lecz pod warunkiem, gdy jest on znacznie poszerzony w stosunku do programu wychowawczego szkoły.
•	Jeśli działania nauczyciela obfitują w wiele programów, należy zastanowić się, w których innych punktach rozporządzenia je umieścić.

§ 8 ust . 2 pkt . 4 b)

Wykonywanie zadań doradcy metodycznego, egzaminatora okręgowej komisji egzaminacyjnej, eksperta komisji kwalifikacyjnej lub egzaminacyjnej dla nauczyciel i ubiegających się o awans zawodowy, rzeczoznawcy do spraw programów nauczania, programów wychowania przedszkolnego, podręczników lub środków dydaktycznych, a w przypadku nauczyciel i szkół artystycznych a  także konsultanta współpracującego z Centrum Edukacji Artystycznej.

•	Nauczyciel powinien udokumentować wielokrotny i systematyczny udział w pracach takich komisji, przedstawić pisemny przebieg wykonywania zadań, spostrzeżenia na temat korzyści dla uczniów, szkoły i nauczyciela wynikających z pełnionych funkcji na rzecz własnego rozwoju zawodowego i podwyższania jakości pracy.

§ 8 ust . 2 pkt . 4 c)

Poszerzenie zakresu działań szkoły, w szczególności dotyczących zadań dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych

•	Mogą to być różne działania podejmowane przez nauczyciela np. 
•	ukończenie form doskonalenia, które umożliwiają poszerzenie zakresu działań. Ważne jest ich wykorzystanie na rzecz poszerzenia oferty programowej placówki np. zajęć pozalekcyjnych.
•	Mogą to być szkolenia z zakresu pomiaru, ewaluacji, których ukończenie nie daje kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przedmiotu, ale umożliwia poszerzenie wiedzy i umiejętności. 
•	W opisie i analizie należy wskazać również  sposób wykorzystania w placówce np. do konstruowania testów, przeprowadzania ewaluacji, prowadzenia koła zainteresowań itp.

§ 8 ust . 2 pkt . 4 d)

Uzyskanie umiejętności posługiwania się językiem obcym na poziomie zaawansowanym, a w przypadku nauczyciel i języków obcych - uzyskanie umiejętności posługiwania się drugim językiem obcym na poziomie zaawansowanym.

•	Wymaganie to powinno być udokumentowane poświadczoną kopią dyplomu lub świadectwa potwierdzającego zaawansowaną znajomość języka obcego (w rozumieniu treści rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli - Dz.U.2009 nr 50 poz. 400).
•	Jeśli nauczyciel uczy języka obcego i robi awans jako nauczyciel języka obcego, to żeby spełnić warunek tego punktu, musi mieć też zaświadczenie dotyczące drugiego języka obcego.
•	Jeśli nauczyciel uczy innego przedmiotu, niż język obcy, to żeby spełnić wymagania z literki d, musi mieć zaświadczenie wymienione w załączniku do tego rozporządzenia.
•	Jeśli nauczyciel ukończył kurs językowy zorganizowany przez inną, niż wyżej wymienione w załączniku do rozporządzenia instytucje, to nie zostanie mu zaliczony ten punkt.

§ 8 ust . 2 pkt . 4 e)

Wykonywanie zadań na rzecz oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich we współpracy z innymi osobami, instytucjami samorządowymi lub innymi podmiotami.

•	W opisie i analizie należy uwzględnić własny wkład w realizacji zadania oraz zwrócić uwagę na uzyskane efekty. 
•	Można w tym punkcie umieścić współpracę np. z innymi przedszkolami i placówkami, jak: domy dziecka, domy pomocy społecznej, przedszkola, biblioteki, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, policja i szereg innych.
•	 Można tu również umieścić opiekę nad praktykantami jako współpracę ze szkołą wyższą. Trzeba wskazać na cele i korzyści wynikające ze współpracy z wybranymi instytucjami.

§ 8 ust . 2 pkt . 4 f )

Uzyskanie innych znaczących osiągnięć w pracy zawodowej

•	Nagrody są za konkretne działania, zatem można tu zaliczyć wszelkie nagrody, w tym nagrodę dyrektora. Należy tylko w opisie i analizie wykazać, za jakie działania nauczyciel ją  otrzymał. 
•	Z pewnością ważne są osiągnięcia potwierdzone uzyskaniem np. nagrody MEN, kuratora oświaty, odznaczeń itp.

•	

•	To nauczyciel sam decyduje, co jest dla niego znaczącym osiągnięciem. Co dla innych może wydawać się  mało istotne, dla nauczyciela może być bardzo ważne. Zależy to między innymi od specyfiki placówki. Osiągnięciem może być np. pozyskanie środków finansowych (na rozbudowę bazy placówki, pracowni informatycznej, czy remont przedszkola). 
•	Można tu umieścić organizację  olimpiad, konkursów na szczeblu gminnym, wojewódzkim; uzyskanie znaczących miejsc na olimpiadach i konkursach przez uczniów, nad którymi nauczyciel sprawował opiekę.
•	Nauczyciele ze szkół specjalnych mogą tu umieścić swoje osiągnięcia z uczniami specjalnej troski. Również szczególnie owocna współpraca z rodzicami może znaleźć się w punkcie f (muszą być to jednak konkretne efekty).
Uwaga!
Dobrze będzie, jeśli ten punkt będzie jako czwarty, a nie jako jeden z trzech (by porzucićwszelkie wątpliwości komisji).

§ 8 ust . 2 pkt . 5.
Umiejętność  rozpoznawania i rozwiązywania problemów edukacyjnych, wychowawczych lub innych, z uwzględnieniem specyfiki typu i rodzaju placówki, w której nauczyciel jest zatrudniony.

•	Można przedstawić rozwiązanie problemu edukacyjnego, wychowawczego; indywidualnego, zbiorowego; rozwiązanie strukturalno-systemowe (programowe, organizacyjne) itp. 
•	Niemal każdy rozwiązany przez nauczyciela problem może zostać ujęty w formie opisu przypadku.
Opis i analiza przypadku
•	1. Identyfikacja problemu (nazwanie problemu, podanie podstawowych informacji,
•	Uzasadnienie dlaczego zajęliśmy się tym problemem itp.).
•	2. Geneza i dynamika zjawiska (opisanie historii problemu : kiedy się zaczął, jak długo trwa, jak przebiegało itp. Można powołać się na dane z obserwacji, wywiadu, analizy dokumentów itp.).
•	3. Znaczenie problemu (np. dla funkcjonowania ucznia czy grupy).
•	4. Prognoza (tj. przedstawienie na podstawie własnych doświadczeń i literatury przewidywania co do skuteczności swoich oddziaływań).
•	prognozowanie negatywne (spodziewany stan w przypadku zaniechania oddziaływań)
•	prognozowanie pozytywne (stan, którego się spodziewasz po wdrożeniu oddziaływań)
•	5. Propozycje rozwiązania (przedstawienie planu oddziaływań - kto? co? jak? kiedy?
•	6.Wdrożenie oddziaływań (przebieg stosowanych oddziaływań i ich skutki).
•	7. Efekty oddziaływań (przedstawienie zamierzonych i niezamierzonych skutków oddziaływań).

Uwagi do zgromadzonej dokumentacji dla Komisji kwalifikacyjnej

•	Niektóre zadania świetnie nadają się do różnych działów teczki na dyplomowanego. Należy jednak pamiętać, że każde działanie można opisać tylko raz. Nie powinno się sztucznie dzielić zadania i opisywać ich w różnych działach teczki. Jako formę wypowiedzi pisemnej stosuje się opis i analizę.

•	 Pamiętaj, że opis i analiza jest czymś innym niż sprawozdanie, dlatego nie powinno się traktować sprawozdania jako opisu i analizy i umieszczania go w teczce awansu (na nauczyciela dyplomowanego).

Przykładowa struktura opisu i analizy działań
1. Opis.
•	Przedstawienie działań (jego charakterystyka i przebieg). 
•	Należy  uwzględnić różnorodność działań, profesjonalizm, kreatywność, nowatorstwo w ich wykonywaniu. 
•	Opis powinien zawierać informacje o rodzaju poszczególnych działań, ich atrakcyjności i wartości dla społeczności przedszkolnej, zaplanowanych i zrealizowanych celach, terminach, a także metodach i formach realizacji, czyli: 
•	Co zrobił nauczyciel? Jak to zrobił? Jakie są tego efekty?

2. Analiza.
•	Informacje o istocie działań. Dokonując analizy własnych działań należy wykazać się umiejętnością
wnioskowania i modyfikowania ich zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami społeczności szkolnej.
•	Przedstawiając opis i analizę - skupiamy się na przedstawieniu efektów - podkreślamy, jakie korzyści
•	wypływają dla nauczyciela, przedszkola, uczniów. Pamiętajmy, że wymieniając te efekty nie zawsze musimy je tak dzielić. 
•	Efekty podejmowanych działań to konkretne korzyści, które są ich konsekwencja. 
•	Jeśli nauczyciel podejmie decyzję, że chce ilustrować swą pracę szczególnie ciekawymi i cennymi
•	materiałami, to powinny to być naprawdę materiały dobrze opracowane.

PYTANIA NAUCZYCIELI , NIEJASNOŚCI, UWAGI…

Plan rozwoju zawodowego

•	Z pewnością wciąż możesz usłyszeć dyskusje dotyczące formy planu rozwoju zawodowego. Jedni twierdzą, że winien być pisany według powinności, inni, że według wymagań. O co chodzi? O powinnościach mówi par. 8 ust. 1 rozporządzenia (Nauczyciel mianowany ubiegający się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego w okresie odbywania stażu powinien), zaś o wymaganiach par. 8 ust. 3 (Wymagania niezbędne do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego obejmują). Dopuszczalne są oba sposoby, błędne jest natomiast pisanie planu rozwoju zawodowego biorąc pod uwagę jedne i drugie.
•	Trzy rzeczy są pewne:
1. Plan rozwoju zawodowego opracowujemy uwzględniając potrzeby uczniów i szkoły, a także specyfikę placówki.
2. Plan rozwoju zawodowego musi uwzględniać wymagania na poszczególne stopnie awansu zawodowego ujęte w rozporządzeniu w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. Zatem rozporządzenie stanowi swego rodzaju podpowiedź podczas opracowywania planu rozwoju zawodowego.
3. Żadne przepisy nie określają formy planu rozwoju zawodowego. To będzie Twoja decyzja.

Sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego 

•	Kilka słów o sprawozdaniu z realizacji planu rozwoju zawodowego za okres stażu. Chciałbym podkreślić trzy ostatnie słowa. W tym sprawozdaniu, przeznaczonym dla dyrektora, opisujemy nasze działania tylko z okresu stażu. Nasze dokonania spoza stażu i w czasie jego trwania opiszemy dla komisji i zamieścimy w dokumentacji.

•	
Nigdzie w dokumentach prawa oświatowego nie ma zapisu jak takowe sprawozdanie należy napisać. Najczęściej stosuje się wersję tabelaryczną dla sprawozdań cząstkowych, czyli tych nieobowiązkowych pisanych w trakcie trwania stażu zgodnie z ustaleniami w waszych placówkach czy waszych wewnątrzszkonych procedur.
•	Druga wersja, to wersja opisowa stosowana przy sprawozdaniach końcowych zgodnie z zapisami rozporządzenia. Pamiętaj tu proszę o tym, iż ustawodawca skrócił twój czas na napisanie i przedłożenie dyrektorowi takowego sprawozdania z 30 na 7 dni. Tak, w terminie 7 dni od zakończenia stażu przedkładasz swojemu dyrektorowi sprawozdanie z jego realizacji

Jak napisać sprawozdanie?

•	W sprawozdaniu dla dyrektora piszemy raczej krótko: stwierdzamy fakty, podajemy terminy, pamiętamy o tym, by sprawozdanie było dość szczegółowe. Niczego nie analizujemy. Na to przyjdzie pora w dokumentacji dla komisji. 
•	Informujemy więc, w jaki sposób zrealizowaliśmy zamierzenia nakreślone w planie rozwoju zawodowego. 
•	Bierzemy po kolei każdy punkt planu rozwoju i piszemy, jak go zrealizowaliśmy. I sprawozdanie gotowe. 
•	Nie ma potrzeby się rozpisywać, jednak należy zadbać o to, by opracowanie było szczegółowe. 
•	Ważne, aby sprawozdanie było powiązane z planem rozwoju, miało podobną formę, żeby łatwo można było porównać zadania określone w planie z opisem ich realizacji w sprawozdaniu.

•	Sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego. Przeczytaj uważnie poniższy tekst

•	W związku z wejściem w życie w 2019 r. nowego Rozporządzenia w sprawie awansu zawodowego musisz określić, do której grupy nauczycieli należysz, aby w ogóle móc rozpocząć kompletowanie swojej dokumentacji.

Grupa A Jeśli jesteś nauczycielem, który rozpoczął staż na dyplomowanego przed 1 września 2019 r. i zakończy go 
w  kolejnych latach (2020, 2021) 

•	 to realizujesz plan rozwoju zatwierdzony przez dyrektora na początku stażu, a na koniec stażu piszesz sprawozdanie z realizacji    t e g o    k o n k r e t n e g o   planu. Nie pisz nowego planu "pod" nowe wymagania, ponieważ realizowałeś swój, konkretny, napisany wcześniej plan! Jeśli przyjrzysz się wymaganiom z rozporządzenia z 2013 r. i tym z 2019 r., to zauważysz, że są one podobne. Ale uwaga! Pewnych wymagań z 2019 r. nie było w 2013 r. - np. prowadzenie lekcji otwartych. Jeśli w planie rozwoju nie zawarłeś takich zadań, to możesz je wykazać w sprawozdaniu z realizacji planu rozwoju jako dodatkowe, wymieniając na końcu sprawozdania lub opisać je dopiero w teczce dla komisji.
•	Reasumując: po zakończeniu stażu piszesz sprawozdanie według wymagań z 2013 r. - po "staremu" (plus ewentualnie zadania dodatkowe), natomiast dokumentację dla komisji (tzw. teczkę) przygotowujesz według nowego rozporządzenia MEN z 23 sierpnia  2019 roku.
•	I uwaga! Są tu dwie opcje. Jedni nauczyciele pisali plan rozwoju zawodowego według par. 8 ust. 1 Rozporządzenia z 2013 r., a inni według par. 8 ust. 2. Bez względu na to, według którego ustępu pisałeś plan (1 lub 2), to sprawozdanie należy pisać według wymagań niezbędnych, czyli par. 8 ust. 2.
•	STAŻ ROZP0CZĘTY PRZED 01.09.2019IN Art. 10
•	Do postępowań o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 września 2019 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.

Grupa B. Jeżeli rozpocząłeś staż na dyplomowanego we wrześniu 2019 r. 
- lub później, 

•	to obowiązuje Cię Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji Narodowej z 23 sierpnia 2019 Zarówno plan rozwoju, sprawozdanie jak i tzw. teczkę dla komisji przygotujesz według Rozporządzenia z 2019 roku.
Poniżej podaję link do sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego.

Przykładowe sprawozdanie pisane w oparciu o par. 8 ust. 3 Rozporządzenia z 2019 roku - w formacie pdf

•	Podsumowując: sprawozdanie z planu rozwoju zawodowego piszemy według planu rozwoju zawodowego - i tylko za okres stażu (grupa A według rozporządzenia z 2013 r., grupa B z 2019 r.); część dokumentacji  dla komisji kompletujemy według Rozporządzenia z 23 sierpnia  2019 r.
•	Ponieważ po zmianie przepisów wszystkie dokumenty dołączone do wniosku zostają w kuratorium (są wyjmowane z segregatora), rezygnuje się z wkładania pojedynczych kartek do koszulek. Najlepiej zszyte (spięte) sprawozdanie włożyć do jednej koszulki. Podobnie należy postąpić z kopią oceny i każdym z opisów i analiz.

•	Bardzo ważne! W każdym z wymienionych dokumentów należy ponumerować strony.
Kolejne działy najkorzystniej jest oddzielić kolorowymi przekładkami. Mogą to być kartki w określonym (jednym!) kolorze, na których będą widniały tytuły działów. Taka teczka będzie przejrzysta dla osoby dokonującej analizy formalnej i dla komisji.
•	Chociaż Rozporządzenie nie określa formy dokumentacji (a więc teoretycznie można użyć np. kolorowych kartek jako przekładek pomiędzy działami), to niektóre kuratoria wyraźnie określają swoje oczekiwania w tym zakresie. Na przykład:

•	Kuratorium w Warszawie nie wymaga, aby dokumentacja była przedkładana w segregatorze biurowym z dokumentami umieszczonymi w koszulkach foliowych. Dokumentacja może być przygotowana w papierowej wiązanej teczce lub skoroszycie, dokumenty nie muszą być umieszczone w koszulkach foliowych.
•	KO Wrocław: dokumentacja powinna być złożona w zwykłej białej wiązanej teczce (miękka oprawa), strona tytułowa teczki powinna zawierać tylko imię i nazwisko wnioskodawcy.
•	KO Poznań: Dokumentacja nie powinna zawierać ozdobnych stron, przekładek, dokumentów oprawionych w kieszenie groszkowe, zbindowanych, w twardych oprawach itp.
•	Jak widać, panuje niczym niepohamowana i nieuzasadniona żadnymi przepisami radosna twórczość kuratoryjnych urzędników. Pomijając wszystko, rozsądnym wydaje się sprawdzenie oczekiwań kuratorium z naszego obszaru i uczynienie im zadość.

Jak wiec się do tego zabrać zwłaszcza teraz, w tak zwanym okresie przejściowym kiedy to jedni są na „ starych zasadach” a inni już na „nowych”
Zacznijmy więc od początku

•	Jeśli rozpoczęłaś swój staż przed 1 września 2018 roku bazowałaś pisząc swój plan na Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli ( Dz. U. 2013 poz. 393).
•	Ci którzy rozpoczęli staż po 1 września 2018 roku bazowali już na Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli
•	Choć tak naprawdę zupełnie nie jest to ważne przy pisaniu sprawozdania.
•	– Dlaczego?? –zapytasz
•	Ano dlatego, że w sprawozdaniu nie jest ważne na bazie którego rozporządzenia pisałaś swój plan rozwoju zawodowego, nie ma to zupełnie znaczenia, gdyż sprawozdanie piszemy z DZIAŁAŃ PODJĘTYCH W TRAKCIE TRWANIA STAŻU bez względu na to, na podstawie którego rozporządzenia napisałaś swój plan.
•	I to są wszystkie zapisy dotyczące sprawozdania.  Każdy nauczyciel na zakończenie stażu zobowiązany jest przedłożyć je swojemu dyrektorowi. Pamiętaj także, że zmiany w awansie zawodowym dotyczą także tego, iż Twoje sprawozdanie w kopii poświadczonej przez dyrektora powędruje jako załącznik do wniosku o podjęcie postępowania egzaminacyjnego lub kwalifikacyjnego. Będą je zatem czytali członkowie Twojej komisji.

Wystąpienie przed komisją!
Teraz wiec zaplanujmy jak się do tego zabrać.

•	Przygotuj krótki wstęp o sobie. 

Rozmowa kwalifikacyjna
Czeka Cię jeszcze spotkanie z komisją kwalifikacyjną. Jak ono będzie wyglądało? 

•	Komisja kwalifikacyjna zapoznaje się z oceną dorobku zawodowego nauczyciela i sprawozdaniem z realizacji planu rozwoju zawodowego oraz analizuje dorobek zawodowy nauczyciela na podstawie przedłożonej przez niego dokumentacji, o której mowa w par. 9 (opisy i analizy) i przeprowadzonej rozmowy. 
•	W jej trakcie zaprezentujesz sposób realizacji wybranego przez siebie zadania określonego w par. 8 ust. 3, którego opis i analiza nie była dołączona do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego. 
•	Komisja z 99% pewnością zapyta Ciebie o wpływ Twoich działań i zadań, które zrealizowałeś w okresie stażu na podniesienie jakości pracy szkoły, w której odbywałeś staż. 
•	Będziesz musiał wykazać się umiejętnością rozwiązania wskazanego przez komisję problemu związanego z wykonywaną pracą, z uwzględnieniem przepisów prawa.
•	 Na zakończenie określisz cele dalszej pracy i własnego rozwoju.

Zatrzymajmy się chwilę przy części postępowania poświęconego problemom wskazywanym przez komisję do rozwiązania. Choć budzi on wiele niepokoju, nie należy się go obawiać.

•	Tematyka problemów jest determinowana przez następujące czynniki:
- zadania opisane w dokumentacji;
- zajmowane przez nauczyciela stanowisko;
- wymagania niezbędne do uzyskania stopnia awansu określone w rozporządzeniu.
•	Pamiętajmy, że wskazując rozwiązanie problemu, musimy przede wszystkim uwzględniać obowiązujące przepisy, w tym RODO. Istotny jest również takt pedagogiczny, który nie tylko zasadniczo wpływa na jakość i efektywność wdrożonych działań, ale również buduje prawidłowe relacje, np. z rodzicami, oparte na dialogu i zaufaniu.
•	Pamiętaj, że spotkanie z komisją to rozmowa, a nie egzamin! Pytania będą dotyczyły wyłącznie zadań zrealizowanych w okresie stażu, więc z pewnością nie będziesz zaskoczony.

	Kiedy dokładnie będzie rozmowa kwalifikacyjna?	

•	Jeśli wniosek złożymy do końca czerwca – spotkanie z komisją będzie najpóźniej w sierpniu. 
•	Jeśli uczynimy to do końca października – nie później, niż w grudniu. 
•	Nie jest możliwe określenie tu i teraz dokładnego terminu. 
•	Zgodnie z przepisami komisje mogą pracować przez cały rok. Organ powołujący komisję ma obowiązek powiadomić nauczyciela o terminie rozmowy kwalifikacyjnej nie później, niż na siedem dni przed spotkaniem z komisją.
•	 Oczekiwanie na rozmowę (egzamin) czasem jest związane z liczbą złożonych wniosków przez nauczycieli określonej specjalności.

PYTANIE :  Nauczyciel nie zrealizował częściowo planu rozwoju zawodowego. 
Czy można mu przedłużyć staż? 

•	Odpowiedź:  Nie. Niezrealizowanie części planu rozwoju zawodowego nie stanowi przesłanki do przedłużenia stażu. Dyrektor szkoły w terminie 21 dni od dnia złożenia przez nauczyciela sprawozdania  jest obowiązany dokonać oceny  dorobku zawodowego nauczyciela z uwzględnieniem stopnia realizacji planu rozwoju zawodowego nauczyciela.
Uzasadnienie:
•	Nauczyciel składa dyrektorowi szkoły sprawozdanie, uwzględniające efekty jego realizacji dla nauczyciela i szkoły, w terminie 7 dni od dnia zakończenia stażu (§4 ust. 5 rozporządzenia MEN z 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli).
•	 Dyrektor szkoły w terminie 21 dni od dnia złożenia przez nauczyciela sprawozdania, o którym wyżej mowa jest obowiązany dokonać oceny dorobku zawodowego nauczyciela (art. 6a ust. 2a Karty Nauczyciela).
•	 Kryteria oceny dorobku zawodowego nauczyciela dokonywanej po zakończeniu stażu na kolejny stopień awansu zawodowego obejmują także stopień realizacji planu rozwoju zawodowego. 
•	Niepełna realizacja planu rozwoju zawodowego powinna znaleźć odzwierciedlanie w ustalonej ocenie.  Dyrektor musi zatem rozważyć i wyważyć w jakim stopniu niepełna realizacja planu rozwoju zawodowego wpływa na całościową ocenę pracy nauczyciela.

PYTANIE : Czy w związku z udziałem w strajku należy przedłużyć staż na wyższy stopień awansu zawodowego?

•	Odpowiedź: Nie. Udział w strajku nie wpłynie na termin zakończenia stażu nauczyciela (art. 23 ust. 2 ustawy z  23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, art. 9d ust. 5 i ust. 5a Karty Nauczyciela).
Uzasadnienie
•	Pracownik uczestniczący w legalnym strajku zachowuje prawo do  uprawnień ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia. 
•	Okres przerwy w wykonywaniu pracy wlicza się do okresu zatrudnienia w zakładzie pracy (art. 23 ust. 2 ustawy z  23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych). 
•	Przepisy Karty Nauczyciela nie zawierają uregulowań dotyczących strajku. Przerwy w pracy nauczyciela skutkujące wydłużeniem stażu na kolejny stopień awansu zawodowego wymienione zostały w art. 9d ust 5 i 5a Karty Nauczyciela, a w zawartym w nich katalogu brak jest przerw wynikających z udziału nauczyciela w strajku.
•	Podstawa prawna
•	Ustawa z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 174) - art. 23 ust. 1 i ust. 2.
•	Ustawa z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2018 r. poz. 967 i 2245) – art. 9d ust. 5 i ust. 5a.

Ważne!

PRZERWANIE STAŻU (KN ART.9D.6)

•	Nauczyciel kontraktowy i nauczyciel mianowany mogą przerwać staż na swój wniosek w każdym czasie. 
•	W przypadku ponownego rozpoczęcia stażu odbywają staż w pełnym wymiarze

ZMIANA PRACY W TRAKCIE STAŻU REALIZOWANEGO 0D 01.09.2018 D0 31.08.2019

•	W przypadku nauczycieli, którzy w okresie od dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. w trakcie odbywania stażu na kolejny stopień awansu zawodowego zmienili miejsce zatrudnienia i za okres dotychczas odbytego stażu otrzymali co najmniej dobrą ocenę pracy, ocena ta jest uwzględniana do oceny dorobku zawodowego nauczyciela dokonywanej po zakończeniu całego stażu.

ZMIANA PRACY W TRAKCIE STAŻU 
KN Art. 9f.2,3

•	Nauczycielom, którzy w okresie trwania stażu zmienili miejsce zatrudnienia, do stażu zalicza się okres dotychczas odbytego stażu, jeżeli podjęli zatrudnienie w szkole nie później niż w okresie 3 miesięcy po ustaniu poprzedniego stosunku pracy i za okres dotychczas odbytego stażu otrzymali pozytywną ocenę pracy dorobku zawodowego.
•	Ocenę pracy, o której mowa wyżej, uwzględnia się przy dokonywaniu oceny  dorobku zawodowego nauczyciela poza zakończeniu okres całego stażu.

Na koniec …

•	Należy zauważyć, że nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego przez dyrektorów szkół sprawuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny. 
•	Dlatego w przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących awansu, wymagających rozstrzygnięcia prawnego, należy zawrócić się z prośbą o rozstrzygnięcie wątpliwości do organu sprawującego nadzór pedagogiczny nad placówką (art. 9h ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela).

Renata Woroniecka.