Nie taki diabeł straszny jak go malują – nauczanie zdalne w przedszkolu i szkole

Małgorzata Dunaj-Baczewska

konsultant ds. edukacji wczesnoszkolnej 
i wychowania przedszkolnego
Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku

Od 25 marca na podstawie rozporządzenia ministra edukacji, szkoły i przedszkola mają obowiązek nauczania na odległość. Edukacja online jest dziś koniecznością i stanowi wyzwanie zarówno dla uczniów, ich rodziców jaki i nauczycieli wszystkich etapów edukacyjnych. Ponieważ nikt wcześniej nie przygotowywał wychowawców do pracy zdalnej, rodzi się wiele pytań, wątpliwości i obaw. Nauczyciele uczą się, jak odnaleźć się w tej nowej sytuacji. Na rodzicach zaś spoczywa obowiązek pomocy dzieciom (zwłaszcza tych młodszych) w domu i kontroli nad tym, jak realizują zadania przekazane przez wychowawców.

Nauczyciele wkładają ogrom pracy w to, by jak najlepiej przekazać uczniom wiedzę, starają się z nimi być w stałym kontakcie, wspierać ich, odpowiadać na pytania i wątpliwości.

Artykuł ma na celu uporządkowanie wiedzy nauczycieli przedszkoli i szkół  na temat nauczania zdalnego oraz zaprezentowania narzędzi do wykorzystania w pracy zdalnej.

Czym jest nauczanie zdalne?

Według encyklopedii to: „kształcenie na odległość – w którym nauczający znajduje  się w dystansie przestrzennym, a często też czasowym od kształcącego się. Proces nauczania jest pobudzany i kierowany przez nauczyciela w sposób pośredni i ciągły za pomocą różnych mediów pozwalających pokonać dystans.” 

Może być ono synchroniczne - prowadzący nauczyciel mówi, uczniowie słuchają, zadają pytania.

Uczniowie i nauczyciel w trakcie szkolenia muszą być jednocześnie w tym samym miejscu  i czasie lub w różnych miejscach w tym samym czasie. Model synchronicznego nauczania przez Internet jest znacznie bliższy tradycyjnemu nauczaniu.

Inną formą nauczania zdalnego jest kształcenie asynchroniczne. Polega ono na wcześniejszym przygotowaniu materiałów dydaktycznych przez prowadzącego i udostepnieniu ich uczniom. Nauczanie w trybie asynchronicznym zakłada, że w trakcie szkolenia uczniowie i nauczyciel nie muszą jednocześnie być w tym samym miejscu i czasie.

Rozwiązania asynchroniczne są nastawione na samodzielne zdobywanie wiedzy przez ucznia.

Pomocnymi narzędziami w nauczaniu zdalnym są:

  • Whereby.com – łatwe, bezpłatne narzędzie do wideokonferencji  do małych spotkań - do 4 osób
  • Webex.com – bezpłatna aplikacja do współpracy i komunikacji zespołowej, wideokonferencje, spotkana online, współdzielenie ekranu i plików (do 100 uczestników)
  • Skype.com – do 25 osób
  • YouTube.com – pozwala na transmisje na żywo na własnym kanale youtube
  • Zoom – narzędzie do komunikowania się dla maksymalnie 100 osób nie dłużej niż 40 minut
  • Screenecast-o-matic - to program, który służy do zgrywania obrazu z pulpitu komputera z zainstalowanym systemem operacyjnym Windows. Narzędzie sprawdza się podczas tworzenia rozmaitych szkoleń bądź prezentacji (ok. 16 minut prezentacji)
  • Padlet (wirtualna tablica) - Głównym jej zadaniem możliwość gromadzenia  w jednym miejscu różnego rodzaju materiałów cyfrowych w ramach tematu określonego przez prowadzącego. Strona posiada polską wersję językową i wymaga rejestracji użytkownika. Jest bezpłatna w wersji podstawowej.  Sprawdza się  w przypadku najmłodszych uczestników (linki do piosenek, zdjęć, kart pracy)  

Są to propozycje do wykorzystania dla nauczycieli , by uatrakcyjnić uczniowskie zajęcia , przyciągnąć i zainteresować  młodych odbiorców.  

Pamiętajmy że, najważniejszymi elementami nauczania zdalnego w tej grupie wiekowej są: elastyczność w organizowaniu środowiska uczenia się w domu, dobór zadań edukacyjnych oraz komunikacja z rodzicem i uczniem. Zachęcam również do obejrzenia webinarium pt. „Edukacja wczesnoszkolna zdalnie? Jak pracować w nowej sytuacji z dziećmi z klas I-III?” 

Czas kwarantanny to dobra okazja, by skorzystać z „edukacji bez podręcznika”  i zachęcić do generowania własnych pomysłów i  wyzwań.